Olsztyn - Zabytki i Przyroda

Olsztyn - Zabytki i Przyroda
DLA KOGO?
Ten rowerowy, okrężny szlak turystyczny będzie doskonały dla bardziej wprawionych rowerzystów. Nadaje się również dla rodzin z dziećmi, ale raczej z tymi starszymi, które są przyzwyczajone do różnych nawierzchni i dłuższych dystansów. Zadowoleni powinni być cykliści o większych wymaganiach, gdyż trasa jest urozmaicona pod względem wzniesień i powierzchni. Nie nadaje się dla rowerów szosowych oraz przyczep. Początkujący rowerzyści też mogą skorzystać z propozycji, robiąc częściej przerwy. Tym bardziej, że po drodze jest sporo miejsc, w których należy zrobić przerwę i nacieszyć oczy jurajskimi widokami i dziełami ludzkich rąk, również królewskich.
Trasa dla rowerzystów, którzy są lubią i drogi leśne oraz asfaltowe ścieżki. Pierwsze kilometry szlaku wiodą przez teren leśny Rezerwatu Sokole Góry. Są podjazdy, niewielkie i na krótkich odcinkach. Należy się tu jednak liczyć i z ubitymi drogami leśnymi, czasem łatami piachu - te występują sporadycznie. Pewien kłopot może sprawić przejazd odcinkiem pomiędzy Zrębicami i Przymiłowicami przez las. Zdecydowana większość trasy jest poprowadzono po ścieżkach asfaltowych. Komfortowo pojedziemy przez Zrębice i na odcinku Przymiłowice - Olsztyn. Na niewielkim fragmencie trasa biegnie wzdłuż ulicy Orlich Gniazd w Zrębicach i wzdłuż ulic Sokolej i Kielnickiej w Przymiłowicach. Wszystkie trzy są drogami gminnym o niewielkim natężeniu ruchu samochodowego. Fragment wzdłuż DK 46 rowerzyści omijają jadąc po chodniku.
Jest to doskonała propozycja na jednodniową wycieczkę. Po drodze kilka niezwykle atrakcyjnych miejsc do obejrzenia. Start i meta w Olsztynie na parkingu u podnóża Gór Sokolich przy drodze powiatowej Olsztyn – Biskupice.
PRZEBIEG SZLAKU
Olsztyn – Zrębice – Przymiłowice Kotysów – Olsztyn
OZNAKOWANIE
Trasa nie jest oznakowana w terenie w specjalny sposób. W pobliżu parkingu należy wyszukać żółty szlak pieszy olsztyński w kierunki Biskupic. Przejazd przez Rezerwat Sokole Góry wzdłuż jego zachodnio-południowej strony. Następnie w rezerwacie, na skrzyżowaniu żółtego szlaku z czerwonym pieszym Szlakiem Orlich Gniazd, należy kontynuować jazdę czerwonym pieszym w kierunku Zrębic. Tu oznaczenie typowe dla szlaków pieszych z tabliczkami lub malunkami.
Po wyjechaniu z Sokolich Gór nadal czerwonym pieszym aż do stawu w Zrębicach. Tutaj w lewo i od tego miejsca do Olsztyna podróż jest wzdłuż czerwonego rowerowego Szlaku Orlich Gniazd. Z tego szlaku korzystamy jadąc przez Zrębice i Przymiłowice Kotysów. Tu znaki typu R-1, które spotkać można w formie tabliczek lub malunków na drzewach czy słupach. Są też znaki typu R-3 z informacją o ilości kilometrów do kolejnych miejscowości. Gdy rowerowy czerwony szlak przy ul. Kielnickiej skręci w lewo w las, wycieczka powinna być kontynuowana ul. Kielnicką do DK 46. Wzdłuż tej drogi jest wybudowana ścieżka asfaltowa. Zatem z ulicy Kielnickiej w Przymiłowicach należy skręcić w lewo i droga rowerowa doprowadzi już do ruin zamku w Olsztynie. Trasa dalej będzie kontynuowana wzdłuż DK nr 46 aż do rynku w Olsztynie. Odcinek od ronda niedaleko kościoła aż do rynku wzdłuż drogi krajowej. Rowerzyści zwykle korzystają tu z chodnika. Z rynku w ulicę Kühna w kierunku Biskupic aż do parkingu, skąd był start wycieczki. Tutaj biegnie też zielony szlak rowerowy kierunku Biskupic i on wzdłuż drogi powiatowej, po wydzielonej ścieżce zaprowadzi aż do parkingu, skąd był start.
CO ZOBACZYĆ
Olsztyn jest jednym z najpiękniej położonych miasteczek na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Przyroda i zabytki wkomponowane w krajobraz są magnesami, które o każdej porze roku przyciągają turystów, również rowerowych. Ta wycieczka pozwala zobaczyć to co najważniejsze: malownicze ruiny zamku w Olsztynie, urokliwy kościół św. Idziego w Zrębicach, majestatyczny kościół św. Jana Chrzciciela oraz Ruchomą Szopkę Jana Wewióra w Olsztynie. Rezerwat Sokole Góry, piękne skały, staw w Zrębicach, leśnie i tajemnicze ścieżki sprawiają, że ta wyprawa jest niezwykle atrakcyjna.
Początkowy fragment wycieczki rowerowej prowadzi przez Rezerwat Sokole Góry. Rozległy kompleks leśny skrywa piękne ostańce o fantazyjnych kształtach. Niektóre to masywne bloki, inne to samotne ściany, a jeszcze inne skupione wokół siebie ostańce zachwycają w każdym przypadku swoimi formami. Najwyższe wzniesienie nosi nazwę Pustelnica, ale wokół niej są o inne jak Kamienna Góra. Puchacz, czy Góra Sokola, po której zaplanowano wycieczkę. Należy pamiętać, iż piękno przyrody, które jest widoczne szczególnie mocno wiosną i jesienią (urokliwe przebarwienia lasów bukowych) to tylko niewielki fragment tego, co skrywa rezerwat. W Sokolich Górach znajdują się liczne jaskinie wśród nich: Maurycego, Pod Sokolą Górą, Studnisko, Olsztyńska, Wszystkich Świętych, Koralowa. Niektóre, jak Jaskinie Wszystkich Świętych i Olsztyńska tworzą jeden z największych systemów podziemnych Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Są piękne, ale bywają niebezpieczne. Żadna nie jest udostępniona turystycznie.
Z Sokolich Gór trasa prowadzi do Zrębic. Tu przepiękna panorama na rezerwat. Po wjechaniu do miejscowości w polach po lewej będzie widoczna kamienna kapliczka św. Idziego. Budowla powstała jako dowód wdzięczności mieszkańców sołectw Zrębice i Krasawa. Postawiono ją w miejscu upamiętnienia cudu, jakim było objawienie się św. Idziego. Nieopodal kaplicy znajduje się studnia, która jest zasila źródełkiem bijącym ze skały. Woda miała służyć jako lekarstwo - miało pomóc mieszkańcom pokonać panującą w okolicach zarazę w dawnych wiekach.
Mieszkańcy są bardzo dumni ze swojego patrona. Mają szlak dróżki św. Idziego. Znajduje się również na nim zabytkowy kościół z drzewa modrzewiowego. Wystarczy przy pięknym stawie w centrum Zrębic odjechać parę metrów z wytyczonej trasy i odpocząć chwilę w cieniu pięknych lip otaczających zabytek, znajdujący się również na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego. Kościół, drewniana dzwonnica i lipy stanowią niepowtarzalny zespół w tej części kraju.
Do odpoczynku zachęca również sam teren wokół stawu. Ławeczki, pomost i ryby przyciągają zawsze, szczególnie rodziny z dziećmi. Stanowią miłe miejsce ma krótką przerwę.
Z ul. Orlich Gniazd należy skręcić w lewo, w ulicę Główną. Tutaj prowadzi już asfaltowa ścieżka rowerowa. Zrębice to miejscowość, gdzie można uzupełnić wodę w sklepie lub iść na lody. Po wyjechaniu z miejscowości kolejne miejsce na uzupełnienie zapasów, to Olsztyn.
Przez Zrębice należy jechać czerwonym rowerowym Szlakiem Orlich Gniazd kierunek Olsztyn. Po drodze znajdują się Przymiłowice, a dokładnie przysiółek Kotysów. Tu jeszcze jedna możliwość spojrzenia na Sokole Góry, tym razem będą po lewej stronie. Przy ul. Kielnickiej szlak rowerowy skręci w lewo, a wycieczka powinna być kontynuowana dalej wzdłuż drogi gminnej, aż do krajowej. Za chwilę pojawi się asfaltowa ścieżka, po skręceniu w lewo, zaprowadzi aż do Olsztyna.
Pierwszym budynkiem witającym w Olsztynie jest Spichlerz. Dzisiaj znajduje się w nim restauracja. Budynek jest oryginalny, ale pod zamek przeniesiono go z innego miejsca za zgodą konserwatora zabytków. Obiekt z z XVIII w. otworzono deska po desce. W 2008 roku otrzymał nagrodę "Zabytek Zadbany". Skrywa w sobie piękne wnętrza, a z tarasów arkadowych roztacza się jeden z najpiękniejszych widoków na ruiny zamku w Olsztynie. Należą one do najlepiej rozpoznawalnych warowni jurajskich. Cylindryczna, wysoka na 35 metrów wieża zbudowana z białego wapienia, a nadbudowana z brunatnej cegły góruje nad okolicą.
Zamek był świadkiem wielu ważnych wydarzeń i miejscem bitew. Jego posadowienie na skale stanowiło rozwiązane z drugiej połowy XIII wieku. Obiekt to element systemu obronnego Małopolski od strony Śląska. Król Kazimierz Wielki znacznie warownię rozbudował. Od połowy XVII wieku zaczęła popadać w ruinę, po potopie szwedzkim. Główne wejście na zamek znajduje się przy ul. Zamkowej nieopodal rynku.
Wcześniej jednak wypada zwrócić uwagę na mijany przy drodze kościół św. Jana Chrzciciela w Olsztynie, wzniesiony w latach 1722-29. Parafia istniała tu już w 1552 r., w wyniku wydzielenia jej z parafii w Mstowie. Ta późnobarokowa budowla w znacznej części wzniesiona została z rozebranych murów zamku. Jednonawowy kościół posiada piękne wnętrza, w tym pięć bogato zdobionych ołtarzy i dwie boczne kaplice.
Za kościołem i parkingiem pierwsza w lewo to właśnie ul. Zamkowa. Po podjechaniu pod lekką górkę, można udać się na zamek. W pobliżu wejścia bezpłatny plac zabaw. Ulica Zamkowa i znajdujący się nieopodal rynek to miejsce wypoczynku i przerwy na lody lub jedzenie. Warto spojrzeć do góry. Uwagę przyciągają balansujące rzeźby częstochowskiego artysty, Jerzego Kędziory. W Olsztynie znajdują się cztery: „W nieskończoność”, „Gimnastyczka z szarfą”, „Przytulia Olsztyńska”, „Pojedynek”.
W rynku uwagę przyciągają fontanny i piękny budynek z podcieniami, to dzisiaj siedziba ośrodka kultury, pierwotnie mieścił się tam urząd gminy. Kierując się w kierunku GOK należy kontynuować podróż ul. Kühna. Wzrok przykuje drewniana, kolorowa chałupa z rzeźbami aniołów (ul. Kühna 1). We wnętrzu znajduje się dzieło życia artysty ludowego Jana Wewióra. Szopka zwana „Betlejemowem pod strzechą”, jest kolejną (po ruinach XIV-wiecznego zamku) niepowtarzalną atrakcją Olsztyna koło Częstochowy. Stoi tu już ponad 800 figur, z czego prawie 350 jest ruchomych. Szopka wystawiona jest w XIX-wiecznej chałupie, leżącej na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
Przy ul. Kühna, która jest szeroką wizytową ulicą miasteczka, znajdują się restauracje i park linowy nagrodzony Jurajskim Certyfikatem Jakości (ul. Kühna 45).
Ulica ta prowadzi do parkingu, skąd był start. Nim jednak zakończy się wyprawa warto spojrzeć na lewo. Zwraca na siebie uwagę majestatyczna skała górująca nad okolicą. Góra Biakło ma 340 m n.p.m. i jest jednym z najbardziej malowniczych wzniesień na Jurze. Ze względu na charakterystyczne ukształtowanie szczytowego, skalnego grzebienia, bywa nazywana Jurajskim Małym Giewontem. Na skale postawiono krzyż, upamiętniający pontyfikat Jana Pawła II. Ze szczytu rozlega się wspaniały widok na cztery strony świata. Przy ładnej pogodzie tutejsze ostańce są okupowane przez miłośników wspinaczki.
JAK DOJECHAĆ?
Do Olsztyna można podjechać samochodem. Można również z rowerem dostać się pociągiem do PKP Częstochowa, wyruszyć do Olsztyna czerwonym rowerowym Szlakiem Orlich Gniazd, który rozpoczyna się dokładnie przy dworcu PKP. Inna możliwość to dojechanie z Częstochowy do Olsztyna linią podmiejską nr 34. Najbliższe przystanki od dworca znajdują się przy Galerii Jurajskiej lub na placu Daszyńskiego. Podróż do Olsztyna zajmie około 20 minut. Należy wysiąść na rynku w Olsztynie i stąd ul. Kühna dojechać do sugerowanego początku wycieczki, czyli parkingu pod Sokolimi Górami i stąd już żółtym pieszym szlakiem kierować się w kierunku Biskupic.