Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Układ urbanistyczny Żarek


Żarki, miejscowość położona na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej, zachowały po dziś dzień urok dawnych niewielkich miasteczek. Prawa miejskie otrzymały Żarki już na przełomie XIV i XV wieku, z tego więc czasu pochodzi ich układ urbanistyczny z trapezowatym rynkiem pośrodku i wychodzącymi z narożników ulicami. Niezwykłym elementem krajobrazu Żarek jest zespół kamiennych stodół, stojących we wschodniej części miasta.

Historia Żarek

Żarki liczą około 4 tysięcy mieszkańców i leżą pomiędzy Częstochową a Zawierciem. Geograficznie należą zarówno do Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, jak i Obniżenia Górnej Warty. W pobliżu miasta najlepiej widoczna staje się ciekawostka geologiczna, zwana questą jurajską. Historia Żarek rozpoczęła się w czasach średniowiecznych. Przypuszcza się, że prawa miejskie uzyskały pod koniec XIV wieku - w każdym razie w 1406 roku król Władysław Jagiełło przeniósł im prawo miejskie z polskiego na niemieckie typu średzkiego. Przez wiele stuleci miejscowość pozostawała w rękach właścicieli prywatnych, m.in. Myszkowskich, Korycińskich i Męcińskich. Mieszkańcy Żarek zajmowali się handlem, rzemiosłem i uprawą ziemi.Od połowy XVI stulecia wielką renomą cieszyły się żareckie jarmarki organizowane trzy razy w roku. Podczas rozbiorów w mieście powstało kilka zakładów przemysłowych, duże znaczenie zyskała też społeczność żydowska. Po powstaniu styczniowym władze carskie odebrały Żarkom prawa miejskie, a na ich przywrócenie trzeba było czekać do 1949 roku.

Układ urbanistyczny Żarek

Układ urbanistyczny Żarek, z rynkiem (funkcjonującym obecnie pod nazwą placu Jana Pawła II) i siecią przyległych ulic, ukształtował się już pod koniec średniowiecza - chociaż w późniejszych stuleciach ulegał modyfikacjom. Plac rynkowy ma kształt trapezu; uwagę zwracają, wyrastające z płyty rynku, fragmenty kamiennych murów, które najprawdopodobniej są pozostałością hali targowej. Jednak najciekawszym przyrynkowym obiektem jest - stojący po wschodniej stronie - kościół parafialny pod wezwaniem Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza. Warto także zwrócić uwagę na zwartą zabudowę centrum, przed wojną zamieszkanego głównie przez Żydów. Ciasny labirynt uliczek i domy wręcz przyklejone do siebie do dzisiaj zachowały swój dawny koloryt. Od czasów powojennych ważną rolę w mieście pełni, wytyczony we wschodniej części miasta, plac targowy. W jego pobliżu znajdziemy żarecki ewenement, czyli zespół kamiennych stodół z przełomu XIX i XX wieku, które należały do mieszczan zajmujących się działalnością rolniczą.

Lokalizacja
ulica
Żarki
Żarki
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście, w centrum miasta
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę szlakiem kultury żydowskiej w Żarkach!
Zapraszamy na audiowycieczkę po centrum Żarek!
Pliki dźwiękowe
1395
/Media/Default\.MainStorage/Poi/d35ivmwj.444\1395.mp3

W pobliżu
Czatachowa
We wsi Czatachowa w środku Jury Krakowsko-Częstochowskiej, niedaleko Jasnej Góry, kilku paulinów rozpoczęło w latach 90. ubiegłego stulecia pustelnicze życie. Z czasem teren Pustelni Ducha Świętego został ogrodzony kamiennym murem, mnisi wybudowali niewielki, kamienny kościółek Ducha Świętego i drewnianą kaplicę św. Antoniego Pustelnika, a sami zamieszkali w rozsianych po lesie, skromnych domkach.
Łutowiec
Niepozorna wieś Łutowiec (zwana niegdyś także Oltowiec lub Holtowiec) jest starą miejscowością, wzmiankowaną po raz pierwszy z końcem XIV w. Tutejsza średniowieczna strażnica obronna, której resztki zachowały się na jednym z ostańców skalnych, należy do najbardziej tajemniczych tego rodzaju obiektów na Jurze. Powstała najprawdopodobniej w wieku XIV, jednak już w następnym stuleciu opuszczona, zaczęła popadać w ruinę.
Mirów
Jest to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych obiektów na szlaku Orlich Gniazd. Leżąca na wzniesieniu, monumentalna bryła zamku, przywodząca niektórym na myśl okręt, pomimo pozostawania przez wiele lat w ruinie robi spore wrażenie. Mirowska twierdza stanowi jedną z najstarszych budowli obronnych Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Wiemy, iż murowana strażnica powstała tu około połowy XIV wieku, w czasach Kazimierza Wielkiego.
Bobolice
Położony na malowniczym, skalistym wzgórzu zamek w Bobolicach to jedna z bardziej znanych warowni leżących na Szlaku Orlich Gniazd, w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Dzieli go niespełna pół godziny spaceru od bliźniaczej twierdzy w Mirowie. Sieć szlaków turystycznych umożliwia także dłuższe wędrówki w rejon Skał Kroczyckich i Rzędkowickich oraz w inne atrakcyjne zakątki Jury. Zamek stanowi ciekawy przykład budowli, która po wiekach bycia ruiną została odbudowana w czasach obecnych.
Myszków
W Sanktuarium w Mrzygłodzie (kiedyś miasto, obecnie dzielnica Myszkowa) otacza się kultem cudowny wizerunek Matki Bożej Różańcowej. Trafił on tutaj w połowie XVII wieku – przywieźli go ze sobą krakowscy dominikanie i umieścili w zbudowanym w latach 1644-53 nowym kościele parafialnym. Świątynię wzniesiono w stylu renesansowo-barokowym. Wnętrza zachowało wystrój barokowy - pięknie prezentują się bogato zdobione ołtarze.
zobacz więcej
Szlak Orlich Gniazd
Złoty Potok
„Ostrężnik” jest leśnym rezerwatem przyrody, z pozostałościami średniowiecznego zamku położonym w gminie Janów, kilka ki... więcej>>
Mirów
Jest to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych obiektów na szlaku Orlich Gniazd. Leżąca na wzniesieniu, monumentalna bry... więcej>>
Bobolice
Położony na malowniczym, skalistym wzgórzu zamek w Bobolicach to jedna z bardziej znanych warowni leżących na Szlaku Orl... więcej>>
Morsko
Ruiny zamku rycerskiego „Bąkowiec” pochodzącego z XIV–XV w. znajdują się na terenie wypoczynkowego ośrodka „Morsko Plus”... więcej>>
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.
Noclegi
Biskupice
Oferta gospodarstwa "Stajnia Biały Borek" jest bardzo bogata. Można tu przenocować (40 miejsc) oraz smacznie zjeść. Stylowa gospoda z drewnianych bali połączona jest z XIX-wieczną, zabytkową chatą. Niezwykle urokliwy jest też Kamienny Domek – apartament do wynajęcia dla kilku osób. W Stajni hoduje się zawsze kilka koni „pod siodło” - rekreacyjnych półkrwi oraz hucułów. Istnieje więc możliwość skorzystania z nauki jazdy konnej (dzieci i dorośli), jazdy na lonży (długiej linie), po padoku (wybiegu) czy przejażdżki w terenie. Wszystko pod kierunkiem wykwalifikowanych instruktorów.
zobacz więcej
Gastronomia
Biskupice
Stajnia „Biały Borek” w Biskupicach to wyjątkowo „klimatyczne” gospodarstwo agroturystyczne, u podnóża rezerwatu przyrody „Sokole Góry”. Oferuje gościom usługi związane z jeździectwem oraz zaplecze noclegowe i gastronomiczne. Jest przy tym afiliowanym przy PTTK Ośrodkiem Górskiej Turystyki Konnej (co gwarantuje odpowiedni poziom świadczonych usług) oraz znajduje się na Transjurajskim Szlaku Konnym. Słynne są już organizowane w „Białym Borku” imprezy kulturalne i spotkania z artystami.
zobacz więcej